Hoe Hogmanay in Schotland te vieren
Als u van plan bent om Hogmanay in Schotland te vieren, vindt u in dit blogbericht alle Schotse nieuwjaarstradities die u moet kennen om Nieuwjaarsdag te vieren als een local.
Hogmanay is een belangrijke gebeurtenis in Schotland en kent vanzelfsprekend een aantal unieke Schotse nieuwjaarstradities. Deze gebruiken maken het een van de meest memorabele landen om een nieuw jaar te vieren. Naast de concerten, het vuurwerk en de kermissen die je in veel steden over de hele wereld vindt, kun je, als je Oud en Nieuw viert in Edinburgh, Dundee of Glasgow, of zelfs in kleinere steden en dorpen, genieten van een aantal unieke Schotse nieuwjaarstradities.
De oorsprong van Hogmanay
Schotse nieuwjaarstradities vinden vaak hun oorsprong in de heidense of Keltische cultuur. Ze gaan over licht in de duisternis, gemeenschap en vrijgevigheid jegens de buren.
De wortels van Hogmanay gaan terug tot heidense midwinterfeesten, toen vuur symbool stond voor overleving en vernieuwing. Noorse invloeden brachten fakkeloptochten, terwijl Gaelische gebruiken de nadruk legden op gastvrijheid en reiniging voor het komende jaar. Hoewel de christelijke kerk dergelijke festiviteiten ooit ontmoedigde, bleven deze tradities bestaan, waardoor Nieuwjaar gedurende een groot deel van de Schotse geschiedenis belangrijker is geweest dan Kerstmis.
Eerste voetstap
Een van de bekendste Schotse nieuwjaarstradities is "first footing". Na middernacht wordt aangenomen dat de eerste persoon die de drempel van een huishouden oversteekt, het geluk van het jaar bepaalt.
Volgens de traditie is de ideale eerste voetganger een lange, donkerharige man. Dit stamt uit de tijd van de Vikinginvasies, toen een blonde vreemdeling aan de deur eerder gevaar dan geluk aankondigde. De eerste voetganger arriveert vaak met symbolische geschenken, zoals kolen voor warmte, zandkoekjes of een zwart broodje voor eten, en whisky voor vrolijkheid. Deze offers staan voor voorspoed, troost en feestvreugde.
Families bereiden zich voor om de eerste voetganger met warmte en gastvrijheid te verwelkomen. In veel gemeenschappen bezoeken buren en vrienden elkaar tot in de vroege uurtjes. Deze traditie is vooral sterk in de Hooglanden en de Eilanden, maar blijft in heel Schotland bestaan.
Dat liedje
Auld Lang Syne is natuurlijk beroemd als het Schotse lied waarmee over de hele wereld het nieuwe jaar wordt ingeluid.
De uitdrukking zelf betekent "al lang geleden" of, meer losjes, "ter wille van vroeger". Het wijst op het belang van het herdenken van langdurige vriendschappen en gedeelde ervaringen, vooral nu mensen vooruitkijken naar een nieuw jaar. De meeste mensen kennen alleen het eerste couplet en het refrein, maar het originele gedicht van Burns bevat nog een aantal strofen die dieper ingaan op het thema van langdurige vriendschap, gedeelde ontberingen en het verstrijken van de tijd.
Wie schreef Auld Lang Syne?
De tekst werd in 1788 door de geliefde Schotse nationale dichter Robert Burns geschreven als gedicht. Hij baseerde zich op teksten van eerdere liederen en zette het op een traditionele volksmelodie. Auld Lang Syne is geschreven in het Schots, een aparte Germaanse taal die nauw verwant is aan het Engels. Het mag niet worden verward met het Schots-Gaelisch, een Keltische taal.
De wereldwijde populariteit ervan is te danken aan de Canadese bandleider Guy Lombardo, die met zijn band, de Royal Canadians, Auld Lang Syne Een klassieker op oudejaarsavond in Noord-Amerika. Ze voerden het voor het eerst uit tijdens een oudejaarsavonduitzending vanuit het Roosevelt Hotel in New York in 1929. De traditie bleef hangen en decennialang werd zijn versie gespeeld vlak nadat de bal op Times Square was gevallen.
Wist u dat?
Auld Lang Syne was ook een van de eerste nummers die vanuit de ruimte werd uitgezonden, toen de bemanning van de spaceshuttle Endeavour het nummer speelde als nieuwjaarsgroet aan Mission Control!
Bijgeloof en gezegden
Schotse nieuwjaarstradities voor geluk
Schotten nemen de jaarwisseling serieus en veel tradities weerspiegelen het idee van het opruimen van het oude. Huizen worden van boven tot onder schoongemaakt (ook wel "redding" genoemd) vóór middernacht. Deze traditie is bedoeld om ongeluk weg te vagen en voor te bereiden op geluk. Schulden worden afbetaald en geschillen worden beslecht vóór Hogmanay, zodat je het nieuwe jaar met een schone lei kunt beginnen. Sommige families, vooral op het platteland, zetten nog steeds de achterdeur open om het oude jaar uit te laten gaan (soms ook de voordeur om het nieuwe jaar in te laten).
Nieuwjaarsgroeten
Traditionele begroetingen maken ook deel uit van de Schotse nieuwjaarstradities. Auld Lang Syne, dan hoor je misschien wel zinnen als “Lang may yer lum reek” (lang mag je schoorsteen roken) of “A guid New Year to ane an' a'” (een goed nieuwjaar voor iedereen).
Vuurfestivals en fakkeloptochten
Het is niet verwonderlijk, gezien de heidense oorsprong, dat veel Hogmanay-tradities vuur omvatten, wat staat voor zuivering en het verdrijven van boze geesten. Elk jaar (als het weer het toelaat) houdt Edinburgh een fakkeltocht waar duizenden met fakkels over de Royal Mile marcheren. In Stonehaven, slingeren de lokale bewoners vlammende vuurballen boven hun hoofd in een dramatische vertoning, die voortkwam uit de overtuiging dat ze boze geesten zouden verbranden. Shetland en andere regio's organiseren hun eigen vurige rituelen, geïnspireerd op hun Vikingerfgoed. BiggarIn South Lanarkshire is er een fakkeloptocht en een groot vreugdevuur. Het vuur wordt rond 21.30 uur aangestoken.
Ceilidhs
Je vindt Hogmanay-ceilidhs in steden, dorpen en gehuchten in Schotland – van grootse, formele evenementen tot lokale dansen in dorpshuizen. Een ceilidh (uitgesproken als Kay-lee) draait om volksmuziek en groepsdansen. De dansen – zoals de Gay Gordons, Strip the Willow en Dashing White Sergeant – worden vaak geleid door een omroeper, dus maak je geen zorgen als je nog nooit eerder Schots hebt gedanst, iedereen kan het proberen.
Hogmanay Ceilidhs voor 2025/26
De Hogmanay Ceilidh bij de veerboot, Glasgow
De deuren gaan open om 9:00 uur voor algemene toegang; reserveringen voor het diner zijn mogelijk vanaf 6:30 uur. Het evenement duurt tot ongeveer 2:00 uur. Internationale ceilidhband, Coila Ceilidh Band verzorgt de muziek en hun entertainer begeleidt de deelnemers door de dansen. Kaartjes in de voorverkoop kosten £29 + reserveringskosten, en het 3-gangendiner & ceilidh-pakket kost £79. Het is raadzaam om vroeg te boeken.
Hogmanay Ceilidh in Charteris Centre, Edinburgh
Een zeer betaalbare en leuke avond met traditionele Schotse dansen met Caller Ken Gourlay en de ceilidhband; alle dansen worden doorlopen en opgenoemd. Frisdranken £1, alcoholische dranken £3. Geen hoge hakken! 8-11 uur. £ 10 toegang
Strathearn Arts Hogmanay Familie Ceilidh, Crieff
Gezinsvriendelijk plezier tussen 19.30 en 22.30 uur met ceilidh-band Tarmachan (vernoemd naar de klassieke wandelroute net ten noorden van Killin en Loch Tay) Zij zorgen voor de muziek en hun ervaren omroeper begeleidt de dansers. Bar met volledige vergunning. De deuren gaan open om 7 uur, de muziek begint om 7.30 uur en het evenement eindigt om het gezinsvriendelijke tijdstip van 10.30 uur. Vorig jaar was dit evenement uitverkocht.
De Loony Dook is een eigenzinnige en steeds populairdere Schotse nieuwjaarstraditie waarbij dappere deelnemers zich in ijskoud water storten, meestal gekleed in chique kostuums. De Loony Dook vindt plaats in South Queensferry, net buiten Edinburgh (dichtbij Big Sky Campers HQ), in het koude water van de Firth of Forth, met de iconische Forth Bridges als dramatische achtergrond. Het evenement begon in 1986 vrij informeel als een grap tussen vrienden die hun nieuwjaarskater probeerden te verduren, maar het sloeg al snel aan en is nu een belangrijke jaarlijkse inzamelingsactie voor lokale goede doelen.
De eerste duik in 2026 vindt plaats vanaf de Boathouse Steps om 13.30 uur.
Veelgestelde vragen over Schotse nieuwjaarstradities
Wat is Hogmanay?
Hogmanay is het Schotse woord voor oudejaarsavond. Het beschrijft zowel de dag zelf als de festiviteiten eromheen.
Wat betekent Hogmanay?
De exacte oorsprong ervan is onderwerp van discussie, met theorieën die het in verband brengen met Franse, Noorse en Gaelische wortels. Tegenwoordig betekent het simpelweg de jaarwisseling in Schotland.
Wat is de eerste stap op Hogmanay?
De eerste voettocht is een traditie waarbij de eerste bezoeker na middernacht geluk brengt, vaak met geschenken zoals steenkool, whisky of brood.
Nieuwjaar in Schotland in een camper
Hotels zijn tijdens de jaarwisseling snel volgeboekt en de vervoersmogelijkheden zijn beperkt. Een campervan omzeilt dit alles en biedt je zowel vervoer als een comfortabele uitvalsbasis. Voor natuurliefhebbers is het de perfecte manier om het jaar te beginnen. Parkeer aan zee, wandel over een bospad of geniet gewoon met een kop thee van het januarilicht dat over de bergen verschuift.
Huur bij ons een camper voor Hogmanay
Onze campers zijn Beschikbaar voor verhuur tijdens Kerstmis en Hogmanay. Tijdens Kerstmis en Hogmanay geldt een minimale huurperiode van 4 nachten. Gedurende deze periode zijn wij niet elke dag geopend voor het ophalen of retourneren van goederen.
Heb je een vraag? Bel ons.
+44 (0)7768 973804















